Көз карандысыздык күнү 2026 Кыргызстан: 31-август, 1991-жыл

Кыргызстандын Көз карандысыздык күнү 2026 — 31-август 2026, дүйшөмбү. Бул Кыргыз Республикасынын башкы мамлекеттик майрамы, 1991-жылдын 31-августунда Кыргыз ССРинин Жогорку Кеңеши тарабынан көз карандысыздык декларациясынын кабыл алынышын белгилейт. КСРСтин таркалышы менен Кыргызстан суверендүү мамлекет болуп калды.

Тез маалымат: Көз карандысыздык күнү 2026

Эмне үчүн 31-август?

Күн 1991-жылдын 31-августунда Кыргыз ССРинин Жогорку Кеңеси тарабынан "Кыргыз Республикасынын мамлекеттик көз карандысыздыгы жөнүндө" декларацияны кабыл алынышын белгилейт. Бул КСРСтин туруктуу таркалуу процессинин бөлүгү болду.

Маанилүү тарыхый окуялар:

• 1991-жылдын 19-21-августу — Москвадагы август путчу: Михаил Горбачёвду кулатуу аракети, ийгиликсиз бүттү
• 1991-жылдын 24-августу — Украина көз карандысыздыкты жарыялады
• 1991-жылдын 25-августу — Беларусь көз карандысыздыкты жарыялады
• 1991-жылдын 27-августу — Молдова көз карандысыздыкты жарыялады
• 1991-жылдын 31-августу — Кыргызстан көз карандысыздыкты жарыялады
• 1991-жылдын 1-сентябрь — Узбекстан көз карандысыздыкты жарыялады
• 1991-жылдын 9-сентябрь — Тажикистан көз карандысыздыкты жарыялады
• 1991-жылдын 21-сентябрь — Армения референдум аркылуу көз карандысыздыкты бекитти
• 1991-жылдын 12-октябрь — Кыргызстанда биринчи президенттик шайлоо: Аскар Акаев 95% добуш менен жеңди (карама-каршы кандидаты жок)
• 1991-жылдын 8-декабрь — Беловежская келишими: КСРС расмий түрдө жок болду

Мамлекеттик майрам бекен?

Ооба. Көз карандысыздык күнү Кыргызстандын башкы мамлекеттик майрамы жана эс алуу күнү. Банктар, мамлекеттик мекемелер, мектептер жана ишканалардын көпчүлүгү жабылат. Эгер сейшемби же шаршембиге туура келсе, эс алуу күнү жакын дүйшөмбүгө которулушу мүмкүн.

Кыргызстандын 2026-жылдагы майрамдарынын толук календарын көрүү үчүн /kg/calendar шилтемесин басыңыз.

Кантип белгиленет?

Майрамдын негизги программасы:

1. Бишкектеги "Ала-Тоо" аянтында урматтуу салтанат — Президент мамлекеттик туу көтөрүү рассамында
2. Парад — Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн, полициянын, ИИМдин, Чекара кызматынын аскерлеринин жана студенттердин паради
3. Президенттин кайрылуусу — улуттук телекөрсөтүү аркылуу элге сөз сүйлөө
4. Концерттер — азыркы кыргыз ырчылары, фольклордук топтор, аземдик иш-чаралар
5. "Манас" эпосунун чакан жайылмалары — улуттук эпостун окулушу же чыгармачыл иш-чаралар
6. Спорттук мелдештер — улуттук спорт түрлөрү: көк бөрү (улак тартыш), эр эниш (ат үстүндө күрөш), ат чабыш (атка жарыш)
7. Аёлуу жана улуттук тамак-аштар — бешбармак, манты, самса, боорсок, чалап, кымыз
8. Фейерверк — Бишкекте, Ошто жана башка чоң шаарларда кеч

Кыргыз туусу

Кыргыз Республикасынын мамлекеттик туусу:

• Кызыл түс — каармандык, жалын
• 40 нурлуу алтын күн — кыргыз элинин 40 урууну жана "Манас" эпосундагы 40 жигитти билдирет
• Күндүн ортосунда тундук — кыргыз боз үйүнүн (журтанын) чатыры; тарых, маданий мурас жана үй-бүлөнү билдирет

Манас эпосу

Майрамдын маанилүү бөлүгү — "Манас" эпосу — кыргыз элинин эң улуу маданий мурасы, дүйнөдөгү эң узун эпос (~500 000 ыр сабы — Гомердин "Илиадасы" жана "Одиссеясынан" 20 эсе чоң!).

ЮНЕСКО 2013-жылы "Манасты" "Адамзаттын материалдык эмес маданий мурасынын тизмеси"не киргизди.

Эпостун үч негизги бөлүгү:

• "Манас" — баатыр Манас жөнүндө
• "Семетей" — Манастын уулу жөнүндө
• "Сейтек" — Манастын небереси жөнүндө

Көз карандысыздык күнүндө манасчылар (эпосту окуй билген искусствочулар) элге окушат.

Кыргыз салттуу мамлекеттүүлүк

Тарыхый түрдө кыргыздардын мамлекеттүүлүгүнүн негизги тарыхый жактары:

• Б.з.ч. 201-ж. — Кыргыздар жөнүндө биринчи кытай тарыхый булактары
• 840-жылдар — Кыргыз Кагандыгы Уйгур кагандыгын талкалап, Борбордук Азияда үстөмдүк кылды
• XVI-XVII кылым — Тяньшань Кыргызстаны
• 1855-1876 — Россия империясынын курамына кошулду
• 1924 — Кара-Кыргыз Автономиялык Областы РСФСРдин курамында
• 1936 — Кыргыз ССР КСРСтин курамында толук кандуу республика болуп калды
• 1991 — Көз карандысыздык
• 2005 — Лалалуу революциясы (Тюлпан Революциясы)
• 2010 — Апрель революциясы

Кыргызстан санда

• Аянты: 199 951 км²
• Калкы: ~7 миллион
• Борбору: Бишкек
• Расмий тили: Кыргыз тили (мамлекеттик), орус (расмий)
• Валютасы: сом (KGS)
• Көз карандысыздык: 31-август 1991
• Аймак: Тяньшань, Памир-Алай тоо тутумдары; дүйнөнүн эң тоолуу мамлекеттеринин бири

Саламдашуу

• "Көз карандысыздык күнү менен!" — расмий
• "Майрам кутту болсун!" — кеңири колдонулат
• "Жашасын Кыргызстан!" — Кыргызстан жашасын!
• "Жашасын эркиндик!" — Эркиндик жашасын!
• "Манасжанымтайман!" — салттуу сөздөрдөн

Көз карандысыздык күнү 2027

Кыргызстандын Көз карандысыздык күнү 2027 — шейшемби, 31-август 2027. Күн туруктуу — ар дайым 31-август.

Тиешелүү шилтемелер

• Кыргызстандын 2026-жылдагы майрамдары
• Август 2026 календары
• Нооруз — 21-март
• Манас күнү
• Орус-Сепаратист Согушу күнү

"Жашасын Кыргызстан! Жашасын эркиндик!" — Кыргыз көз карандысыздык күнү кутту болсун!